PRZEDAWNIENIE ROSZCZEŃ – SPRAWDŹ, CZY TWOJE ROSZCZENIE NIE ULEGNIE PRZEDAWNIENIU 31 GRUDNIA 2025 ROKU

PRZEDAWNIENIE ROSZCZEŃ – INFORMACJE OGÓLNE, SKUTEK

Co do zasady roszczenia ulegają przedawnienia z mocy prawa – wskutek upływu określonego czasu. Przedawnienie wywołuje ten skutek, że mimo, że roszczenie istnieje nadal, osoba, przeciwko której przysługuje roszczenie (dłużnik), może bez negatywnych konsekwencji prawnych odmówić podjęcia zachowania, do którego jest zobowiązana (odmówić spełnienia świadczenia). W takim przypadku to osoba, której roszczenie przysługuje (wierzyciel) ponosi negatywne konsekwencje braku dbałości o swoje interesy, tj. zaniechania podjęcia odpowiednich kroków prawnych w określonym czasie.

Kwestie tę reguluje art. 117 ustawy Kodeks Cywilny (dalej: „KC”). Według tego przepisu, przedawnieniu podlegają wyłącznie roszczenia majątkowe, czyli nakierowane na realizację interesu ekonomicznego osoby uprawnionej.

Art. 117 [Pojęcie]

1. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu.

2. Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne.

2¹. Po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi.

3. (uchylony)

TERMIN PRZEDAWNIENIA

Termin przedawnienia jest różny dla różnych rodzajów roszczeń.

Ogólny termin przedawnienia (dotyczący wszystkich tych roszczeń, co do których ustawodawca nie przyjął w przepisach szczególnych innego terminu) wynosi:

• 6 lat w przypadku roszczeń innych niż wynikających z prowadzenia działalności gospodarczej lub obejmujących świadczenia okresowe;
• 3 lata w przypadku roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej
• 3 lata w przypadku świadczeń okresowych (świadczenia okresowe to świadczenia, których płatność cykliczna, np. alimenty, opłaty za abonament, czynsz najmu).

Co do zasady, bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne (a więc najczęściej od dnia, w którym miała nastąpić płatność).

Jeżeli termin przedawnienia wynosi nie mniej niż 2 lata, koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego (co w rzeczywistości może spowodować wydłużenie terminu o prawie rok, bo na przykład roszczenia wymagalne w styczniu 2023 roku, dla których termin przedawnienia wynosi 2 lata, ulegną przedawnieniu 31.12.2025 roku).

Art. 118 [Terminy] Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.

Podobnie, przedawnieniu mogą ulec roszczenia, które były wcześniej objęte orzeczeniem Sądu – w tym przypadku obowiązuje termin 6-letni.

Art. 125 [Terminy po orzeczeniu]

1. Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem sądu polubownego, jak również roszczenie stwierdzone ugodą zawartą przed sądem albo sądem polubownym albo ugodą zawartą przed mediatorem i zatwierdzoną przez sąd przedawnia się z upływem sześciu lat. Jeżeli stwierdzone w ten sposób roszczenie obejmuje świadczenia okresowe, roszczenie o świadczenie okresowe należne w przyszłości przedawnia się z upływem trzech lat.

PRZERWANIE BIEGU TERMINU PRZEDAWNIENIA.

Wierzyciel chcąc się uchronić przed negatywnymi konsekwencjami upływu terminu, może podjąć czynności, mające na celu przerwanie terminu przedawnienia.  W takim przypadku podjęta przez niego „aktywność” spowoduje, że mimo upływu terminu, nadal będzie mógł dochodzić roszczenia.  Taką czynnością może być przede wszystkim skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego.

Art. 123 [Przerwanie]

1. Bieg przedawnienia przerywa się:

1) przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia; 

2) przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje.

3) (uchylony)

2. (uchylony)

Jak zostało wcześniej wskazane, ogólne terminy przedawnienia, mogą być modyfikowane przez przepisy szczególne.

Z DNIEM 31 GRUDNIA 2025 ROKU MOGĄ ULEC PRZEDAWNIENIU NA PRZYKŁAD NASTĘPUJĄCE ROSZCZENIA:

• roszczenie o zapłatę czynszu najmu za okres wcześniejszy niż 3 lata wstecz;
• roszczenia wynikające ze sprzedaży miedzy osobami indywidualnymi, nie prowadzącymi działalności gospodarczej, gdy termin zapłaty (wymagalność roszczenia) przypadał w 2019 roku;
• roszczenia wynikające ze sprzedaży towarów czy usług w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, gdy termin zapłaty (wymagalność roszczenia) przypadał w 2023 roku (to samo dotyczy roszczeń rzemieślników z takiego tytułu oraz roszczeń prowadzących gospodarstwa rolne z tytułu sprzedaży płodów rolnych i leśnych) – Art. 554 KC;
• roszczenia o naprawienie szkody, wyrządzonej czynem niedozwolonym, gdy poszkodowany w 2022 roku dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia (Art. 442¹ KC);
• roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej przez produktu niebezpieczny, gdy poszkodowany w 2023 roku dowiedział się lub przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia (Art. 449⁸ KC);
• roszczenia wynikające z Umowy o dzieło, gdy dzieło zostało oddane w 2023 roku (a jeżeli dzieło nie zostało oddane, termin 2 lat liczy się od dnia, w którym zgodnie z treścią umowy miało być oddane) – Art. 646 KC;
• roszczenie z tytułu zapisu, jeżeli dzień wymagalności zapisu przypadał w 2020 roku (Art. 981 KC);
• roszczenie o zapłatę zachowku, gdy ogłoszenie testamentu nastąpiło w 2020 roku (Art. 1007§1 KC),
• roszczenie o uzupełnienie zachowku z tytułu otrzymanych zapisu windykacyjnego lub darowizny – jeżeli spadkodawca zmarł w 2020 roku (Art. 1007§2 KC).

Nadal masz wątpliwości? Możesz się umówić z nami na poradę prawną w tym temacie – wystarczy skontaktować się z Kancelarią telefonicznie na numer: 885226600 lub mailowo na adres: kancelaria@bm-legal.pl

Chcesz skierować sprawę do Sądu? W tym też możemy pomóc!